Als de stokpaardjes gaan draven: verkiezingen in raadszaal

Heike Brandes

Campagnetijd in de gemeenteraad is een beetje als het voorjaar: eerst een paar posters en slogans, en voor je het weet draven de stokpaardjes in galop de raadszaal in. In Gouda hebben raadsleden juist afgesproken om raadsbreed samen te werken, besluiten goed voor te bereiden en niet alles politiek te maken wat ook gewoon goed bestuur kan zijn; daarom kijkt Heike Brandes, raadslid voor D66, in deze column met een knipoog én een serieuze ondertoon naar de verleiding van verkiezingskoorts, en naar de keuze om het hoofd koel te houden.

Onschuldig

Het begint altijd heel onschuldig. Een verkiezingsposter hier, een nieuwe slogan daar, een iets te vrolijke foto van raadsleden, die heel ontspannen proberen te kijken terwijl ze in werkelijkheid al drie maanden in campagnestand staan.

En dan gebeurt het:

De mailbox ontploft in aanloop naar de laatste begrotingsbehandeling van deze periode, en de stokpaardjes worden van stal gehaald, opgepoetst en in galop de raadszaal ingereden. Plannen die al tijden in een la lagen of verre van klaar voor besluitvorming zijn, blijken opeens zó belangrijk dat ze “echt nog vóór de verkiezingen” moeten worden behandeld.

Van dichtbij ziet dat best vermakelijk uit. Partijen die een bocht van 180 graden maken omdat er ergens een mooie flyertekst lonkt. Moties die niets meer doen dan oproepen tot het uitvoeren van reeds staand beleid, worden geclaimd alsof partijen het verschil voor de Gouwenaar hebben gemaakt. Persberichten en publieksacties die net doen alsof één partij er eigenhandig voor heeft gezorgd dat Gouda van de ondergang is gered.

Verkiezingskoorts is menselijk

Laat ik eerlijk zijn: het ís ook logisch. Gemeenteraadsverkiezingen zijn hét moment waarop partijen laten zien waar ze voor staan. Je wilt laten zien wat je hebt bereikt, wat je nog wilt, en dat je het verschil maakt. Daar is niets mis mee! Dit is precies de bedoeling van verkiezingen.

Maar er zitten risico’s aan: als de verkiezingskoorts stijgt, zakt soms het geheugen weg. Afspraken die we aan het begin van de periode hebben gemaakt – over samenwerking, raadsbreed werken, over niet alles politiek maken wat ook gewoon goed bestuur kan zijn – raken dan wat verder uit beeld. Terwijl we in Gouda juist expliciet hebben afgesproken om elkaar als raad serieus te nemen, de scheidslijn coalitie–oppositie minder scherp te maken, en besluiten goed voor te bereiden, in plaats van ze er op het laatste moment doorheen te willen duwen.

Hoe wij bij D66 proberen het hoofd koel te houden

Juist in verkiezingstijd wil ik daar als D66’er aan vasthouden. Ons verkiezingsprogramma gaat over een stad waar iedereen kan meedoen, waar we verder kijken dan één raadsperiode en waarin we zorgvuldig omgaan met geld, ruimte en vertrouwen van inwoners.

Dat betekent voor mij een paar dingen:

Geen haastwerk voor een mooi plaatje. Een voorstel dat inhoudelijk nog rammelt, wordt niet opeens goed omdat er verkiezingen aan komen. Dan zeg ik liever: goed idee, maar laten we het eerst fatsoenlijk uitwerken.

Voegen we écht iets toe met deze motie? Voor mij heeft een motie pas zin als we er echt iets mee verbeteren of verduidelijken. Als we alleen oproepen tot het uitvoeren van bestaand beleid, of de wethouder vragen te doen wat al tot diens taak behoort, houden we vooral onszelf bezig. In zulke gevallen kies ik liever voor een scherpe vraag in de raad dan voor een motie voor de bühne.

Realisme over uitvoering en geld. We hebben in Gouda bewust gekozen voor investeren in duurzaamheid, kansengelijkheid, zorg en een sterke gemeenteorganisatie – maar mét gezonde financiën en een handrem als we financieel uit de bocht dreigen te vliegen. Dat maakt sommige “leuke” ideeën minder leuk als je de rekening er eerlijk bij legt. Dan is “nee” soms de meest serieuze vorm van verantwoordelijkheid.

Geen wedstrijdje ‘wie heeft het bedacht’. Veel van wat goed gaat in Gouda – van onderwijs en cultuur tot energietransitie en vergroening – is het resultaat van jarenlang samenwerken van meerdere partijen, organisaties en heel veel inwoners. Je kúnt dat in verkiezingstijd proberen te claimen, maar je kunt ook gewoon zeggen: dit hebben we samen gedaan. Ik kies liever voor dat laatste. En als een partij ergens wél echt het verschil heeft gemaakt voor Gouda, dan mag je dat wat mij betreft ook met opgeheven hoofd vertellen en trots zijn op wat je hebt bereikt.

De verleiding én de keuze

Geloof me: ook bij mij kriebelt het heus wel eens. De neiging om toch nog even het verkiezingsprogramma uit 2022 erbij te pakken om te kijken wat we eventueel nog snel ‘binnen zouden kunnen halen’. Maar dan denk ik aan de Gouwenaar die ons niet op social media volgt, niet alle raadsstukken leest, en gewoon wil weten:

Kan ik of mijn naaste straks een geschikte woning vinden?

Krijgt mijn kind goede zorg en goed onderwijs?

Is de stad nog een beetje betaalbaar en groen?

Die inwoner heeft weinig aan politieke sprintjes in de laatste bocht. Die heeft iets aan raadsleden die ook in verkiezingstijd blijven doen wat ze de afgelopen jaren zeiden belangrijk te vinden: samenwerken, transparant zijn, geen valse verwachtingen wekken en besluiten nemen die ook volgend jaar nog uit te leggen zijn.

Heike Brandes
Raadslid D66 Gouda

Meer nieuws

Evenement gisteren 20:13

Inschrijving Singelloop geopend

Hardlopers kunnen hun agenda erbij pakken: De singelloop wordt gehouden op 4 en 5 september. Inschrijven kan vanaf vandaag.

Evenement gisteren 12:00

Inschrijving Blue Monday Run geopend

Op maandag 18 januari 2027 komt Gouda in beweging voor mentale gezondheid tijdens de Blue Monday Run. De inschrijving voor het evenement is vanaf nu geopend.

Jongeren 11 nov 2026 20:40

Gemeenteraad komt met nieuwe locatie scouting Van Hoof

Scouting Jan van Hoof lijkt een nieuwe locatie te hebben. De gemeenteraad heeft een motie aangenomen om te onderzoeken om de scouting onder te brengen op het Verkennerspad in Oosterwei. De plek waar voorheen motorclub Satudarah was gevestigd.