De toekomst van de schouwburg, wat is houdbaar maar ook eerlijk?

Peter van der Zwan

Wethouder Thierry van Vugt (Vastgoed en Cultuur) en Tineke Maas (directeur van De Goudse Schouwburg en Cinema Gouda) geven deze week een toelichting op het plan om de Stichting Schouwburgcomplex financieel toekomstbestendig te maken en daarmee De Goudse Schouwburg en Cinema Gouda te behouden voor de stad. Peter van der Zwan, burgerraadslid voor Gouda Vitaal, geeft in zijn column voor ZoGouds.nl alvast zijn mening over de voorgestelde steun.

Subsidie verhogen

Het college van burgemeester en wethouders van Gouda heeft de gemeenteraad voorgesteld om de structurele meerjarige subsidie aan Stichting Schouwburgcomplex met 350.000 euro te verhogen voor een gezonde exploitatie van De Goudse Schouwburg &eacute;n om voor noodzakelijk(e) huurdersonderhoud van en -investeringen in de schouwburg een eenmalige impuls van 1,2 miljoen euro te geven.</span></p>

Gouda Vitaal ziet, net als velen, de grote meerwaarde van de Goudse Schouwburg. Een grote stad zonder theater verliest een stukje van haar ziel. De plek waar generaties Gouwenaars hebben gelachen, hun emoties hebben laten gaan en zich hebben verwonderd, hoort bij Gouda. Maar juist omdat het ons aan het hart gaat, moeten we ook eerlijk zijn: de financiële werkelijkheid van onze stad laat het niet toe om de Schouwburg onbeperkt met gemeenschapsgeld overeind te houden.

Het college wil structureel 350.000 euro per jaar extra uittrekken voor de Schouwburg.  En 1,2 miljoen euro eenmalig. Daar bovenop ontvangt de instelling nu al ruim 1,5 miljoen euro per jaar aan subsidie. Geld dat niet naar zorg, sport, jeugdwerk of onderhoud van de stad kan gaan.

Niet realistisch

Vanuit de sector wordt steeds gezegd dat verhoging van de kaartprijzen "niet realistisch" is. Dat argument moeten we durven doorprikken. In de horeca, detailhandel en hotelsector zijn de prijzen de afgelopen jaren fors gestegen. Een avondje uit eten of een weekendje weg kost soms tientallen euro's meer dan voorheen. Toch blijven mensen gaan – zonder dat deze sectoren worden gesubsidieerd met belastinggeld.  Waarom zou dat bij theaters anders zijn? Veel ondernemers hebben het zwaar en ondervinden last van overheidsbeleid.

Het huidige systeem is oneerlijk. Gemeenten houden met elkaar een pervers stelsel in stand waarin schouwburgen structureel verlies lijden, maar niet durven te doen wat ondernemers in elke andere sector wél moeten doen: hun prijzen aanpassen aan de werkelijkheid.

De angst is dat bezoekers dan naar de schouwburg in een andere gemeente gaan. Maar zolang gemeenten de toenemende verliezen blijven dekken, verandert er niets. Intussen betalen alle inwoners – ook wie nooit een voet in de schouwburg zet – elk jaar opnieuw fors mee aan het plezier van een relatief kleine groep bezoekers, waarvan bovendien het grootste deel van buiten Gouda komt.

Reken maar uit: wanneer de voorgestelde extra subsidie van 350.000 euro structureel wordt toegevoegd aan de al bestaande subsidie en eenmalig 1,2 miljoen extra wordt verstrekt, betekent het dat elk Gouds huishouden straks bijna 35 euro eenmalig en ruim 50  euro per jaar structureel bijdraagt aan theaterbezoek waar de meesten nooit van profiteren. Dat is moeilijk uit te leggen, zeker in tijden waarin veel Gouwenaars moeite hebben hun rekeningen te betalen.

Dat wringt

Tegelijk worstelen talloze maatschappelijke organisaties, winkels en horecazaken met teruglopende bezoekersaantallen door gemeentelijk beleid, zoals het strengere parkeerregime. Voor hen is geen enkele steunregeling. De Schouwburg krijgt miljoenen, maar de ondernemer en maatschappelijke organisatie in Korte Akkeren moet het zelf uitzoeken. Dat wringt.

Daar komt nog iets bij. Het voortbestaan van de Goudse weekmarkt, een eeuwenoude ontmoetingsplek die voor veel Gouwenaars hét hart van de stad vormt, staat behoorlijk onder druk als gevolg van gemeentelijk beleid (zero emissiezone).

Die markt is voor duizenden inwoners belangrijker dan de Schouwburg – als plek van ontmoeting, lokale handel en sociale samenhang. Toch krijgen de marktondernemers geen subsidie, maar juist beperkingen opgelegd en worden ze gedwongen fors te investeren. Wanneer dat voor hen niet haalbaar is, moeten ze maar vertrekken, is de lijn van de verantwoordelijke wethouder.  Dit staat in schril contrast met wat het college wil doen voor de schouwburg. En is niet uit te leggen.

Gezond bedrijfsmodel

Gouda Vitaal hoopt dat de Schouwburg behouden blijft – liefst met een gezond bedrijfsmodel, niet op een infuus van gemeenschapsgeld. Daarvoor is ook eigen verantwoordelijkheid nodig: scherper sturen op kosten, wellicht een andere programmering, slimmer samenwerken en ja, ook het bespreekbaar maken van hogere ticketprijzen.

Cultuur is belangrijk. Maar eerlijk omgaan met belastinggeld is dat ook. Een stad die haar inwoners vraagt de broekriem aan te halen en fors bezuinigt op voor inwoners noodzakelijke zorg en voorzieningen, kan niet tegelijk miljoenen blijven steken in een voorziening die vooral door bezoekers van buiten de stad wordt gebruikt. Bezoekers die het bijna allemaal zelf kunnen en uiteindelijk willen betalen.

Gouda Vitaal staat voor cultuur, maar ook voor gelijkheid, redelijkheid en verantwoordelijkheid. Wij kiezen voor onze inwoners, en beleid met gezond verstand. 

Peter van der Zwan
Burgerraadslid Gouda Vitaal

Meer nieuws

Muziek gisteren 20:30

Wat is jouw (TOP10 muziek)lijstje van 2025?

We lopen weer naar het einde van het jaar. Voor velen de tijd om de balans en lijstjes op te maken. Zoals ieder jaar is het aan het einde van het jaar lijstjes-tijd! Zeker ook bij de Goudse platenzaak Free Music.

Opinie gisteren 20:01

Tussen het brood en de politiek

Rüstem Çetin, fractievoorzitter van Gemeentebelangen Gouda, merkt iedere week opnieuw dat de meest waardevolle gesprekken niet in het stadhuis plaatsvinden, maar juist op straat, in de supermarkt of langs het voetbalveld. In zijn nieuwe column deelt hij een moment dat opnieuw duidelijk maakte waarom hij zich met zoveel overtuiging inzet voor de stad.

In Memoriam gisteren 17:11

Jaap van Vlaardingen, scheepsbouwer en maker kunstwerk Badgasten, overleden

De Goudse scheepsbouwer, kunstenaar en oud-ondernemer Jaap van Vlaardingen is deze week overleden. Van Vlaardingen is bij veel Gouwenaars vooral bekend als de maker van de vier kleurrijke, vrolijke dames op het dak aan de Hoogstraat: het kunstwerk ‘Badgasten’, dat inmiddels is uitgegroeid tot een geliefd stukje stadsiconografie.

Gemeente gisteren 13:56

Raad besluit over financiële impuls om De Goudse Schouwburg te behouden

Op woensdag 10 december vergadert de gemeenteraad van Gouda. Tijdens de laatste vergadering van de gemeenteraad dit jaar worden er besluiten genomen waar het om veel geld gaat. Zo staat het verzoek van het college aan de raad om een extra subsidie goed te keuren en te verlenen aan De Goudse Schouwburg.