Voor het eerst na meer dan veertig jaar is een klein schilderij van Brueghel voor iedereen te zien. Het werkje van Pieter Brueghel de Jonge (1564-1637) is privébezit, maar is speciaal voor de tentoonstelling Hete Vuren uitgeleend aan Museum Gouda. Het olieverfschilderij uit de 17de eeuw vertelt samen met kunstwerken uit het Rijksmuseum en stukken uit de Goudse stadscollectie over de relatie tussen mens en vuur.

Helse Brueghel

Pieter Brueghel de Jonge is de zoon van de welbekende Pieter Brueghel de Oudere. Brueghel junior gebruikte vaak vuur in zijn schilderijen, waardoor hij ook wel als de ‘Helse Brueghel’ bekend stond. De geschilderde voorstelling baseerde hij op een werk van zijn vader. Het is een alledaagse scène: een boerenvrouw draagt een emmer water en een tang met daarin een gloeiend kooltje. Maar de verstaander herkent hierin een oud spreekwoord: "In deen hant draghe vier dander waeter / met clappaers en clappeyen houd ik den snaeter." Het contrast tussen vuur en water symboliseerde iemand die onbetrouwbaar was.

Eindelijk zichtbaar

“Mijn vader was restaurateur van oude meesters en kocht de Brueghel ooit van een kunsthandelaar,” vertelt de eigenaar, die graag anoniem blijft. “De liefde voor 17de-eeuwse schilderijen die hij had, heb ik ook.” Meer dan veertig jaar is het werk niet voor publiek te zien geweest. “Dat is toch doodzonde! Ik vind dat kunst zichtbaar moet zijn, of dat nu thuis is of in een museum.” Over de bruikleen hoefde niet lang nagedacht te worden, maar dat het stuk in een vitrine ligt is wel een pré. “Het is toch een kwetsbaar werkje. Zo ligt het er heel mooi bij, het komt je echt tegemoet,” merkt de bruikleengever op. “En naast een Jan Steen, dat is ook niet verkeerd!”

Omringd door meesterwerken

Het werkje van Brueghel is in goed gezelschap, tussen werken uit het Rijksmuseum van meesters als Gerard Dou, Jozef Israëls en Jacob Maris. Ook uit de Goudse collectie is een prachtige serie uit depot gehaald: lithografieën van Jan Toorop uit het begin van de 20ste eeuw, met daarop een levendige inkijk in de Goudse kaarsenfabriek van toen. De tentoonstelling Hete Vuren – Schatten uit het Rijks is nog tot medio september in Museum Gouda te bewonderen, daarna reist de tentoonstelling door naar Venlo. Zonder de Brueghel, die gaat dan weer terug naar huis.

Hete Vuren – Schatten uit het Rijks is onderdeel van een serie reizende tentoonstellingen van M6, zes samenwerkende stadsmusea, met het Rijksmuseum als gulle bruikleengever. De tentoonstelling is gerealiseerd met steun van het Cultuurfonds, het Mondriaan Fonds, de VriendenLoterij, het VSBfonds, stichting Zabawas en stichting Janivo.