Het is een terugkerend fenomeen, maar het komende jaar lijkt het sterker dan ooit: de opmars van lokale partijen. Ook in Gouda. De komende gemeenteraadsverkiezing laat in Gouda een kieslijst zien die barst van het lokaal initiatief.
Grote winnaars
De onafhankelijke lokale politieke partijen Leefbaar Gouda, Gouda Vitaal, GoPo en GBG zouden samen zo maar in 2026 eens als grote winnaars uit de bus kunnen komen. En eerlijk gezegd: niemand die nog verbaasd zou zijn.
Want inwoners willen steeds vaker zélf direct invloed uitoefenen. Ze zijn veelal teleurgesteld in de landelijke politiek, die voor velen te ver weg lijkt, te abstract, te druk met Haagse ruzies.
Lokale partijen voelen dichterbij en staan ook dichterbij. Minder ideologie, meer doen. Minder links-rechts denken, meer focus op het buurtprobleem om de hoek. Echte aandacht voor persoonlijke gevolgen van betaald parkeren. Dat is blijkbaar precies waar veel mensen naar verlangen.
Levensader
Voor landelijke partijen wordt het daardoor spannend. Ze noemen hun lokale afdelingen graag “de levensader van de partij”, maar die levensader wordt steeds dunner. Als deze trend doorzet, verliezen landelijke partijen de directe verbinding met wat er in gemeenten speelt en daarmee met de dagelijkse realiteit van hun kiezers.
Dat het fenomeen geen hype is, blijkt uit de cijfers. Sinds de jaren negentig groeit het aandeel onafhankelijke lokale partijen gestaag. In 2022 was al ruim 36 procent van de raadsleden lid van zo’n partij en de verwachting is dat dit in 2026 dit percentage hoger komt te liggen. In Gouda hebben lokale partijen nu acht zetels, maar alles wijst erop dat dit aantal gaat klimmen.
Tijdgeest
Waar komt dat succes vandaan? Misschien is het simpel. Lokale partijen passen in de tijdgeest: mensen willen niet meer in politieke hokjes geduwd worden. Ze willen herkenbare, praktische oplossingen voor herkenbare, praktische problemen. Geen bubbel, geen jargon. Gewoon: luisteren, meedenken, handelen en vooral doen.
En die ontwikkeling zie je ook terug in de bestuurskamers. Steeds vaker leveren lokale partijen wethouders. Zelfs het burgemeestersambt komt steeds vaker in handen van bestuurders zonder landelijke partijband. De politieke praktijk van vandaag is minder ideologisch, meer lokaal gedreven. De wereld veranderen is prima maar begin bij je eigen stad door daar de problemen aan te pakken waar inwoners en ondernemers mee te maken hebben. Met de menselijke maat van de inwoners en rekening houden met hun portemonnee.
Laatste woord
Ook in Gouda staan de lokale partijen klaar om de belangen van inwoners te behartigen en mee te denken over een leefbare, toekomstbestendige stad. Maar, en dat blijft in onze democratie altijd zo, uiteindelijk heeft de kiezer het laatste woord.
In maart 2026 bepaalt u of de onafhankelijke lokale politieke partijen de ruimte krijgen om die rol verder uit te bouwen. En één ding is zeker: hoe de uitkomst ook is de kiezer heeft altijd gelijk!
Jan de Koning
Raadslid Leefbaar Gouda
