Bij belangrijke onderwerpen de burger direct om hun mening vragen. Als het aan Jan de Koning van Leefbaar Gouda ligt, krijgen de inwoners van Gouda liever vandaag dan morgen het recht om via een referendum hun stem te laten horen. Lees zijn column hierover op ZoGouds.nl.
Betrokken worden
Inwoners en ondernemers van Gouda maken in toenemende mate duidelijk dat zij betrokken willen worden bij de voorbereiding en uitvoering van gemeentelijk beleid. Inwoners van Gouda zijn mondige en kundige mensen en willen graag betrokken worden bij besluiten die gaan over hun leefomgeving, hun wijk of stad.
Het mogen inspreken bij vergaderingen van de gemeenteraad is mooi maar wanneer met hun inbreng niets wordt gedaan schaadt dat het vertrouwen van de inwoners in de Politiek. Voorbeelden genoeg in Gouda denk maar aan de ontwikkeling van de Van Loon locatie, het afvalbeleid en het parkeerbeleid.
Referendum prima hulpmiddel
In het kader van het betrekken van inwoners bij gemeentelijk beleid is een referendum een prima hulpmiddel maar dan wel vooraf en niet achteraf. Reden waarom recent het initiatief van Leefbaar Gouda werd besproken om te komen tot een raadgevend referendum waarbij de inwoners, nog voordat er een besluit door gemeenteraad wordt genomen, kunnen worden geraadpleegd.
Vooraf via een referendum bijvoorbeeld vragen aan de inwoners of betaald parkeren nu wel zo’n goed idee is voor de wijk of de stad is een voorbeeld. Nog voordat de gemeenteraad een besluit neemt naar de mening van de inwoners vragen is beter dan een besluit nemen om vervolgens aan de inwoners te vragen of dit besluit wel goed was.
Met deze insteek heb je dus niet goed vooraf geluisterd naar je inwoners. Ieder besluit dat wordt genomen dient over voldoende draagvlak te kunnen beschikken bij de inwoners en om dat te peilen is een referendum een mooi instrument voor de gemeenteraad.
Vertrouwen
Een raadplegend referendum betrekt meer groepen burgers bij de besluitvorming en creëert draagvlak voor politieke beslissingen. Het kan zorgen voor grotere legitimiteit van het hebben van meer vertrouwen in de democratie. Het toenemen van het vertrouwen in de democratie kan weer leiden tot een hogere opkomst bij de verkiezingen. En dat is zeker met de gemeenteraad van maart 2026 in het vooruitzicht hard nodig.
Een referendum kan er bovendien voor zorgen dat de kiezer actief deelneemt aan het publieke debat over zaken van gemeenschappelijk belang. Doordat ze zelf een oordeel mogen vellen over dergelijke zaken worden burgers gestimuleerd om een mening te vormen en deel te nemen aan de discussie. Het huidige stelsel stimuleert burgers volgens de voorstanders van referenda slechts eens in de vier jaar om hierover na te denken.
Corrigeren
Het achteraf via een correctief referendum een besluit van de gemeenteraad corrigeren heeft in zich dat vooraf overleg met de inwoners niet aan de orde is. Het is alleen een instrument om achteraf een besluit van de gemeenteraad ‘te corrigeren’. Naar mijn mening is dit een verkeerde aanpak. Belangrijk is het om vooraf te luisteren naar je inwoners en niet achteraf. Daarbij komt bij dat inwoners, bij slecht genomen besluiten door de gemeenteraad, bij de eerstvolgende verkiezing voor de gemeenteraad dit kunnen laten blijken in hun stemgedrag.
Het is goed dat een initiatiefvoorstel om tot een referendum te komen in Gouda serieus wordt opgepakt door de gemeenteraad. Daarmee geeft de raad aan voorstander te zijn van het nog meer betrekken van inwoners bij de voorbereiding en uitvoering van beleid en dat is goed voor de democratie.
Jan de Koning
Raadslid Leefbaar Gouda
