De gemeente Gouda gaat in gesprek met inwoners die zonder officiële toestemming gebruikmaken van gemeentegrond. Het gaat vaak om stukjes grond direct grenzend aan tuinen of huizen, die bewoners – soms al tientallen jaren geleden – bij hun perceel hebben getrokken met een haag, schutting of zelfs een schuurtje.

Keuze

Deze zogenaamde snippergrond heeft vaak geen publieke functie, zoals een weg of groenvoorziening, maar is juridisch nog altijd eigendom van de gemeente. Inwoners die deze grond gebruiken, worden nu actief benaderd. Ze krijgen de keuze: het stukje grond kopen of – in sommige gevallen – huren. Inwoners die geen gebruiksafspraak maken, moeten de grond teruggeven.

Niet iedereen is blij met de maatregel. Aan de Oostboezemkade ontvingen meerdere bewoners een brief waarin staat dat hun voortuin eigenlijk gemeentegrond is. “We onderhouden het al vijftig jaar, en nu moeten we ineens betalen”, klinkt het verontwaardigd. De kosten voor overname van de grond kunnen oplopen tot zo’n 5000 euro per perceel.

Geen kwaad bewust

Sommige bewoners zijn zich van geen kwaad bewust. “Toen wij het huis kochten, lag het er al zo bij. Niemand heeft er ooit iets over gezegd.” Volgens de gemeente is het doel van de actie om duidelijkheid te scheppen en het grondgebruik eerlijk te regelen.

Op veel plekken in Gouda gebruiken inwoners stukjes gemeentegrond zonder dat daar afspraken over zijn gemaakt. Soms gebeurde dat al bij aankoop van de woning en is de situatie al die ongemerkt gebleven. Toch leidt deze praktijk tot diverse problemen. Volgens het college bemoeilijkt het illegaal grondgebruik onder andere het onderhoud en de herinrichting van openbaar groen, en zorgt het voor onduidelijkheid over eigendomssituaties.

Daarnaast ziet Gouda ook financiële en juridische risico’s. “Er is kans op verjaring, waardoor we eigendom kunnen verliezen,” schrijft het college. Bovendien voelt het oneerlijk tegenover inwoners die wel afspraken hebben gemaakt over het gebruik van gemeentelijke grond.

‘Nul-situatie’

De komende periode worden bewoners die snippergrond gebruiken zonder overeenkomst benaderd door de gemeente. Het project Grondgebruik wordt wijk voor wijk uitgerold. De inwoners ontvangen een brief met een uitnodiging voor een inloopspreekuur. Tijdens dit spreekuur krijgen inwoners uitleg over de aanpak en voorwaarden van het project. Persoonlijke situaties worden in latere individuele gesprekken besproken.

Elke betrokken bewoner ontvangt een persoonlijke brief waarin staat om welk stukje grond het precies gaat, en wat de mogelijke opties zijn. Vervolgens wordt een afspraak gemaakt om de situatie ter plekke te bekijken en te bespreken. Wie zo’n stukje grond wil behouden, moet dus in de buidel tasten – of het stukje tuin weer inleveren.

Het uiteindelijke doel is een zogenaamde nul-situatie: een overzichtelijke en eerlijke verdeling van gemeentelijke grond. Dit betekent dat inwoners die nu gemeentegrond gebruiken, worden benaderd om afspraken te maken. Er zijn meerdere opties: inwoners kunnen de grond kopen, tijdelijk huren, of besluiten het gebruik te staken en de grond terug te geven aan de gemeente.

Nieuwe aanvragen voor de aankoop van openbaar groen worden overigens afgewezen. Hiermee wil de gemeente meer regie houden over het openbaar gebied en de groenstructuur beschermen.