De Goudse scheepsbouwer, kunstenaar en oud-ondernemer Jaap van Vlaardingen is deze week overleden. Van Vlaardingen is bij veel Gouwenaars vooral bekend als de maker van de vier kleurrijke, vrolijke dames op het dak aan de Hoogstraat: het kunstwerk ‘Badgasten’, dat inmiddels is uitgegroeid tot een geliefd stukje stadsiconografie.

Foto Bram Gebuys

Maker van een van de meest herkenbare kunstwerken van Gouda

Wie langs de Hoogstraat loopt of over de gracht richting Achter de Waag kijkt, kent ze: de lachende, zwaaiende en speels poserende dames in bikini. Een van hen lijkt zelfs zo het water in te willen springen.

Het werk verscheen in 2011 en riep direct vragen op: “Wat doen die dames daar?”. Volgens Van Vlaardingen was het antwoord simpel: Gouda een glimlach geven. “Ze zijn bedoeld om de binnenstad wat te verlevendigen en dat is volgens mij aardig gelukt. Ik krijg veel positieve reacties”, zo vertelde hij destijds.

Het idee ontstond tijdens een vakantie in Frankrijk, waar Van Vlaardingen levensechte beelden zag en besloot zelf aan de slag te gaan. De ‘Badgasten’ zijn gemaakt van weerbestendig kunststof op een stalen frame, zodat ze jarenlang mee kunnen gaan in weer en wind. Klachten kreeg hij nooit: “Dit is toch alleen maar leuk?”

Diepe wortels in de Goudse scheepsbouw

Van Vlaardingen was meer dan kunstenaar: hij was telg in een eeuwenlange traditie van scheepsbouw aan de Gouderaksedijk, precies op de plek waar zijn familiebedrijf generaties lang gevestigd was.

Historisch onderzoek toont aan dat daar al sinds de 15e eeuw scheepswerven lagen. In 1857 bouwde Dirk Borkus – een voorouder via de Van Vlaardingen-lijn – een dok op het perceel voor de bouw van een groot barkschip.
In 1893 ging de werf over naar Hubertus van Vlaardingen, waarna het bedrijf tot 1994 in familiehanden bleef. Van Vlaardingen zelf was jarenlang actief als scheepswerf-directeur en zette de traditie voort.

De locatie aan de Hollandsche IJssel was ideaal: drijvende woningen en schepen konden direct vanuit de loods te water worden gelaten.

In 2018 werd het perceel overgenomen door de gebroeders Maarten en Marius Vroegindeweij van Domera, waarmee een lange familietraditie werd afgesloten.

Een Gouwenaar die Gouda kleur gaf

Met zijn vakmanschap, creativiteit en humor liet Van Vlaardingen een blijvende indruk achter in de stad. Zijn ‘Badgasten’ blijven – net als de rijke scheepsbouwhistorie van zijn familie – zichtbaar aanwezig in Gouda.