Digitalisering verandert razendsnel hoe we met de overheid omgaan. Een paspoort aanvragen, een melding doen over de openbare ruimte of een vergunning volgen: steeds vaker gebeurt het online. Dat kan sneller en makkelijker zijn zolang technologie inwoners helpt en niet over hen beslist zonder menselijke blik. Voor Gemeentebelangen Gouda staat daarom één uitgangspunt centraal: technologie moet inwoners helpen, nooit buitensluiten. Zo schrijft Max de Groot, nr. 2 op de lijst van Gemeentebelangen Gouda, in zijn column voor ZoGouds.nl.
Kansen en risico's
In Gouda zien we dezelfde ontwikkeling als elders in Nederland. Gemeenten verwerken steeds meer gegevens en maken vaker gebruik van algoritmen en kunstmatige intelligentie. Dat biedt kansen. Denk aan betere dienstverlening, minder bureaucratie en sneller antwoord op vragen van inwoners. Maar er zijn ook risico’s. Discriminatie door data, ondoorzichtige besluiten of systemen die fouten maken zonder dat iemand ingrijpt. Het zijn geen theoretische problemen meer.
Onafhankelijke ethische commissie
Juist daarom heeft de gemeenteraad, met steun van GBG, een belangrijke stap gezet met de motie om te komen tot een onafhankelijke ethische commissie voor digitaal beleid en AI. Niet omdat we tegen innovatie zijn, maar omdat vertrouwen in de overheid begint bij zorgvuldigheid.
De waarschuwingen van onder meer de Autoriteit Persoonsgegevens zijn duidelijk: toezicht en transparantie zijn noodzakelijk wanneer overheden technologie inzetten die grote gevolgen kan hebben voor inwoners. Een ethische commissie kan daarbij een onafhankelijke spiegel zijn voor bestuur en raad.
Geen extra bureaucratie
Geen extra bureaucratie, maar deskundig advies vóórdat problemen ontstaan. Andere gemeenten laten zien dat dit werkt. In Zwolle, Enschede en Eindhoven bestaan al voorbeelden van dergelijke commissies. Zij beoordelen niet alleen techniek, maar vooral de impact op inwoners: is een besluit uitlegbaar, eerlijk en menselijk?
Mensen
Voor GBG is digitale inclusie van groot belang. Wie digitaal vaardig is, moet snel geholpen worden. Maar wie liever belt of langskomt, moet dat net zo goed kunnen blijven doen. Kunstmatige intelligentie mag ondersteunen, nooit vervangen. Besluiten over mensen horen uiteindelijk altijd door mensen genomen te worden.
Een slimme stad is niet de stad met de meeste algoritmen. Het is de stad waar technologie werkt in dienst van inwoners: transparant, veilig en met de menselijke maat voorop. Dat is de richting die Gouda verdient.
Max de Groot (nr. 2 op de lijst van Gemeentebelangen Gouda)
